Spa malzemeleri: ıslak zeminde kaymazlık sınıfı seçimi

Kısa cevap: spa malzemeleri arasında zemin kaplaması, kaymazlık sınıfıyla seçilir. Çıplak ayakla basılan ıslak alanlarda sınıflar A, B ve C'dir; eğik düzlem deneyinde en az 12°, 18° ve 24° eğimde kaymamayı ifade eder. Ayakkabıyla basılan servis alanlarında ise R9'dan R13'e uzanan ayrı bir ölçek kullanılır.

Güncelleme: 30 Eylül 2026 · Hazırlayan: Sauna Dekor teknik ekibi · Onay: Yönetici Ortak

Bir spa projesinde zemin kaplaması çoğu zaman renk, ebat ve damar deseniyle seçilir. Oysa aynı karo, soyunma odasında doğru, havuz başında yetersiz olabilir. Bu not, ıslak zeminde kullanılacak spa malzemelerini hangi sınıfla, hangi hacme göre seçtiğimizi anlatıyor. Su yalıtımını değil, yalıtımın üstüne gelen yüzeyi konu alıyor.

Yapay zekâ ile üretilmiştir (Nano Banana 2). Gerçek bir projenin fotoğrafı değildir.

Spa malzemelerinde kaymazlık neden ayrı bir karardır?

Çünkü ıslak ve çıplak ayak, kuru ve ayakkabılı yürüyüşten farklı ölçülür. Almanya'da yaygın kullanılan DGUV 207-006 bilgi notu, çıplak ayakla basılan ıslak alanlar için A, B ve C olmak üzere 3 sınıf tanımlar. Aynı karonun ayakkabılı alan için verilen R değeri, çıplak ayak davranışını göstermez; iki değer ayrı ayrı istenir.

Bir spa, iki tür zemini aynı planda taşır. Misafirin terlikle ya da çıplak ayakla yürüdüğü alanlar: soyunma, duş, havuz başı, sauna ve hamam çevresi. Personelin ayakkabıyla çalıştığı alanlar: makine dairesi, çamaşırhane, servis koridoru. Çizimde bu iki alan ayrı renkle işaretlenmezse kaplama listesi tek bir karo koduna iner.

Zemin kararı yalıtım kararından sonra gelir ama ondan bağımsız değildir. Karonun kalınlığı, yapıştırıcısı ve derzi, ıslak hacimde su yalıtımı katmanlarının üstüne oturur ve eğim şapla birlikte çözülür.

A, B ve C sınıfları ne anlama gelir?

Sınıflar eğik düzlem deneyinden çıkar: ıslak ve sabunlu yüzeyde çıplak ayakla yürüyen kişinin kaymaya başladığı eğim açısı ölçülür. A sınıfı en az 12°, B sınıfı en az 18°, C sınıfı en az 24° demektir. Deney yöntemi Aralık 2021'den beri EN 16165 standardındadır; önceki yöntem DIN 51097 idi.

Sınıflar birikimlidir. C sınıfı bir yüzey B ve A'nın istediğini de karşılar; tersi geçerli değildir. Bu yüzden bir hacim için "en az B" yazılır, "B" yazılmaz. Üretici belgesinde sınıf harfi yanında hangi deney standardına göre ölçüldüğü de yazılı olmalı; DIN 51097 ile EN 16165 raporları farklı tarihli belgelerdir.

DGUV'nin verdiği örnekler şöyle: A sınıfı soyunma odaları, B sınıfı duş alanları ve havuz başı, C sınıfı sığ havuz dipleri. Bu örnekler bir başlangıç listesidir; hacmin gerçekte ne kadar ıslak kaldığına göre bir üst sınıfa çıkmak gerekebilir.

Ayakkabılı alanlarda R9–R13 ölçeği nasıl okunur?

R değeri, yağlı yüzeyde ayakkabıyla yürüyüşü ölçen DIN 51130 deneyinden gelir ve 5 sınıftır: R9 için 6–10°, R10 için 10–19°, R11 için 19–27°, R12 için 27–35°, R13 için 35° üstü. Spa'nın servis tarafı bu ölçekle, misafir tarafı A/B/C ölçeğiyle seçilir.

Makine dairesi, çamaşırhane ve servis koridoru personelin ayakkabıyla çalıştığı yerlerdir. Havuz makine dairesinde dozaj kimyasalı ve su, çamaşırhanede deterjan ve su zemine gelir. Bu hacimlerde misafir alanındaki cilalı taşın devamını kullanmak, en sık gördüğümüz planlama hatalarından biridir.

R ve A/B/C değerleri aynı karoda birlikte verilebilir. Üretici ikisini de ölçtürmüşse, karo hem servis hem misafir tarafında kullanılabilir; yalnız biri varsa diğer taraf için ayrı karo seçilir.

Hangi spa hacmine hangi sınıf gelir?

Aşağıdaki tablo, bir spa'nın 8 tipik hacmi için zemin sınıfını gösteriyor. Soyunma, duş, havuz başı ve sığ havuz satırları DGUV'nin örneklerinden; sauna, buhar odası ve hamam satırları bizim uygulamamızdır. Bu üç hacmin zemini çoğu zaman ıslak ve sabunlu kaldığı için en az B sınıfıyla çalışıyoruz.

Hacim	Kim basıyor	En az sınıf	Dayanak
Soyunma odası	Çıplak ayak / terlik	A (≥12°)	DGUV örneği
Duş alanı	Çıplak ayak, sabunlu su	B (≥18°)	DGUV örneği
Havuz başı	Çıplak ayak, sürekli ıslak	B (≥18°)	DGUV örneği
Sığ havuz dibi	Çıplak ayak, su içinde	C (≥24°)	DGUV örneği
Buhar odası zemini	Çıplak ayak, yoğuşma suyu	B (≥18°)	Bizim uygulamamız
Hamam zemini (göbektaşı dışı)	Çıplak ayak, sabun ve köpük	B (≥18°)	Bizim uygulamamız
Sauna önü ve duş geçişi	Çıplak ayak, damlayan su	B (≥18°)	Bizim uygulamamız
Makine dairesi, çamaşırhane	Ayakkabılı personel	R11 ve üstü	Proje kararı

Makine dairesi satırındaki R11, bir alt sınır önerisidir; kimyasal ve yağ yüküne göre işletmeyle birlikte kararlaştırılır.

İstanbul'da bir rezidans spa'sında kurduğumuz buhar odası. Zemin ve oturma yüzeyi cam mozaik.

Mermer ve mozaik zeminde kaymazlık nasıl sağlanır?

Yüzey işlemiyle. Aynı mermer cilalı olduğunda ıslakken kaygandır, honlanmış ya da fırçalanmış olduğunda tutunur. Hamam kurnası ve kase yüzeylerinde honlanmış yüzeyi bu yüzden kullanıyoruz. Cam mozaikte ise karonun kendisi kaygan olabilir ama 2–3 cm'lik küçük ebatta derz sayısı artar ve derz ayağa tutunma verir.

Bu, derzin hem kaymazlık hem su yalıtımı tarafında görev yaptığı anlamına gelir. Islak hacimde en az CG2 WA sınıfı derz, sürekli ıslak alanda epoksi derz kullanıyoruz. Derz dolgusu yüzeyden fazla geri çekilirse kir tutar; yüzeyle aynı kotta bırakılırsa tutunmayı azaltmaz, temizliği kolaylaştırır.

Traverten ve kireçtaşı gibi gözenekli taşlar doğal olarak daha tutucudur ama emprenye edilmeden ıslak hacme girmez. Emprenye yüzeyi kaygan hale getirmez; cila ile karıştırılmamalı. Hamam imalatı sayfamızda taş seçimini hacim hacim anlattık.

Kaymazlık eğim ve drenajla nasıl birlikte çalışır?

Hiçbir sınıf, zeminde duran suyu telafi etmez. B sınıfı karo da 5 mm su birikintisinin içinde farklı davranır. Bu yüzden zemin kaplaması seçilmeden önce 3 şey çözülür: dren noktası, suyun tek yöne akacağı eğim ve dren ile duvar arasındaki mesafe. Eğim şapla verilir, kaplamayla düzeltilmez.

Havuz başında taşma ızgarası ile zemin arasındaki geçiş ayrı bir detaydır. Izgara ve kenar taşı farklı malzemedir ve farklı kaymazlık değeri taşır; bu ikisinin birleşim hattı, çıplak ayağın en sık kaydığı yerdir. Kamuya açık havuzlar için Avrupa'da kullanılan BS EN 15288-1, havuz başının tasarımını güvenlik başlığı altında ele alır.

Levha esaslı ıslak hacim sistemlerinde (örneğin wedi ıslak hacim sistemleri) eğimli duş tabanı hazır gelir; kaplama bu eğimin üstüne oturur. Bu, sahada şapla verilen eğimin hata payını küçültür.

Kaymazlık sınıfı üretici belgesinde nasıl kontrol edilir?

3 satıra bakılır: sınıf harfi ya da R değeri, deney standardı (EN 16165, DIN 51097 ya da DIN 51130) ve raporun hangi yüzey işlemi için verildiği. Aynı taşın cilalı ve honlanmış hali ayrı rapor ister; katalogdaki tek değer genellikle bir yüzey işlemine aittir.

Numune tahtası sahaya gelmeden karo siparişi verilmez. Numune ıslatılır, sabunlanır ve çıplak ayakla denenir; bu bir deney değildir ama belgedeki değerin hangi yüzeye ait olduğunu anlamaya yardım eder. Belge ile numune birbirini tutmuyorsa üreticiden ilgili yüzey işleminin raporu istenir.

Kaymazlık raporu ve deney standardı, karo üreticisinin belgesidir; biz bunları teslim dosyasına ekleriz.

Dubai The Springs'te bir özel villada teslim ettiğimiz buhar odası. Zemin, duvar ve oturma aynı mozaikle kaplandı.

Bu notu yazan üretici kim?

Sauna Dekor 1987'den beri İstanbul İkitelli OSB'deki kendi tesisinde sauna, hamam, buhar odası ve havuz kuruyor: 40 yıl, 19 çalışan ve TS EN ISO 9001:2015 kapsamında imalat. 35+ ülkede 5.000+ proje teslim ettik. Islak hacimlerde su yalıtımını, kaplamayı ve derzi aynı ekip yapıyor.

İşçilik ve imalatta 24 ay; elektrikli ve mekanik ekipmanlarda 24 ay üretici (fabrika) garantisi; taşıyıcı yapı ve su yalıtımında 5 yıl garanti veriyoruz. Karoyu, mozaiği ve levha sistemlerini biz üretmiyoruz; kaymazlık raporları üreticilerine aittir. Spa'nın bütün hacimleri için spa ve wellness yapımı sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Spa zemini için hangi kaymazlık sınıfı gerekir?

Çıplak ayakla basılan ıslak alanlarda A, B veya C sınıfı aranır. Soyunma odası için A, duş ve havuz başı için B, sığ havuz dibi için C sınıfı DGUV'nin örnekleridir. Buhar odası ve hamam zemininde biz en az B ile çalışıyoruz.

R10 karo havuz başında kullanılır mı?

R değeri ayakkabıyla yürüyüşü ölçen DIN 51130 deneyinden gelir; çıplak ayak davranışını göstermez. Havuz başı için karonun A/B/C sınıfı ayrıca ölçülmüş olmalı. Yalnız R değeri olan bir karo, havuz başında belgesiz sayılır.

Cilalı mermer ıslak alanda kullanılır mı?

Cilalı mermer ıslakken kaygandır; hamam ve buhar odası zemininde kullanmıyoruz. Honlanmış ya da fırçalanmış yüzey işlemi tutunma sağlar. Kaymazlık raporu yüzey işlemine göre değişir, bu yüzden rapor doğru yüzey için istenir.

Mozaik zemin kaygan mıdır?

Cam mozaiğin yüzeyi kaygan olabilir ama 2–3 cm'lik küçük ebatta derz sayısı çok olduğu için zemin tutunur. Sonuç yine de üretici raporuyla doğrulanır. Sürekli ıslak alanda derz olarak epoksi kullanıyoruz.

DIN 51097 ile EN 16165 arasındaki fark nedir?

İkisi de çıplak ayakla ıslak zemin kaymazlığını ölçen deney yöntemleridir. EN 16165 Aralık 2021'de DIN 51097'nin yerini aldı. Üretici belgesinde hangi yöntemin kullanıldığı yazılı olmalı; sınıf harfleri A, B ve C olarak aynı kalır.

Kaymazlık sınıfı drenaj eksikliğini telafi eder mi?

Etmez. Zeminde duran su, B ya da C sınıfı karoda da tutunmayı düşürür. Önce dren noktası ve tek yöne akan eğim şapla çözülür, sonra kaplama seçilir. Havuz başında ızgara ile taş arasındaki geçiş ayrıca detaylandırılır.

Kaynakça

• Rutschfestigkeit — Vikipedi (Almanca). DIN 51130 R9–R13 açı aralıkları; DGUV 207-006 çıplak ayak A/B/C sınıfları ve EN 16165.
• Sealing — wedi. Islak hacimde levha esaslı su yalıtımı ve eğimli duş tabanları.
• BS EN 15288-1:2018 Swimming pools for public use. Safety requirements for design — Kamuya açık havuzların tasarım güvenliği standardı.
• Health and safety in swimming pools (HSG179) — Health and Safety Executive. Havuz işletmesinde kayma ve düşme riskleri dahil işletmeci sorumlulukları.
• Mermer — Vikipedi. Mermerin yapısı ve yüzey özellikleri.